Bir Mayis nedir ?

Bugün 1 Mayıs...

Polonyadaki Marksist-Leninist etiketli askeri cunta, Komünist Partisinin düzenleyeceği törenler dışındaki bütün toplantı ve gösterileri yasakladı. Amaç, Bağımsız Dayanışma Sendikasının 1 Mayıs gösterilerini engellemektir.

1 Mayıs günü siyasal gösteri yapmak Türkiyede de yasaktır. Bizde sözde demokrasi var; ancak bu tür gösterilere izin yok.

(...)

Ve 1 Mayıs 1977 günü, karanlık odakların da kışkırtmaları ile o kanlı olay yaşandı. Bu olayda o karanlık çevrelerin sorumluluklarını hiç unutmadık.

1 Mayıs bir komünist bayramı değildir. Bir anarşist töreni değildir. Bir terörist kutlaması değildir. Ya nedir?

1884 yılında Amerikada Chicagoda bir sendikanın, çalışma süresini günde sekiz saat olarak sınırlayan kararı üzerine, polis tarafından işçilere ateş açılmasından sonra 1889da Pariste toplanan 2. Enternasyonalin birinci kongresinde bu günün işçi bayramı olarak kutlanması kararlaştırıldı. Bu günün bayram olması, Amerikan sendikacılarının önerisi ile gerçekleşti.

1 Mayısın Sovyet devrimi ile, Lenin ile, Stalin ile ilgisi yoktur.

Türkiyede 1 Mayıs, 1921 yılında işgal altındaki İstanbulda bile kutlanmıştır. 1922de Ankara hükümeti, 1 Mayıs işçi bayramını kutladı. 1935 yılında çıkarılan bir yasa ile 1 Mayıs Bahar Bayramı olarak kabul edildi. 1976 yılında DİSK bu günün İşçi Bayramı olarak kutlanması kararını aldı. 1977de o kanlı 1 Mayıs yaşandı.

Ülkemizde ilk sendikal çalışmalar, 1871de İstanbulda Ameleperver Cemiyetinin kuruluşu ile başladı. Kurtuluş Savaşı yıllarında İstanbul hükümetine karşı, tramvay, tünel ve şirketi Hayriye grevleri yaşandı. Ülkemizde sendikacılık 27 Mayıs Anayasası ile güç kazandı. 61 Anayasası ile verilen sendikal haklar, 82 Anayasası ile geri alındı.

Türkiyede Batılı anlamda demokrasi yerleştiğinde, işçiler ve tüm emekçiler yasal partilerin ve sendikalarının öncülüklerinde, elbette 1 Mayıs gününü emekçi bayramı olarak kutlayacaklardır.

Uğur Mumcu, Bütün Yazıları 26, Cumhuriyet, 1 Mayıs 1986

Bu yazı , Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Vakfının web sayfasından alınmıştır.